لزوم تلاش برای برداشتن فاصله‌‌های زبان فارسی و تاجیکی

 حسن قریبی به بهانه انتشار کتای «دستور خط فارسی تاجیکی»، سی و هشتمین نامه فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، گفت: بسیاری از آفرینش‌های هنری، علمی و فرهنگی مکتوبات فارسی زبان در تاجیکستان، به خط سیریلیک نوشته شده‌اند و این خط مانند یک فاصله میان ما و آن‌هاست. به گزارش خبرگزاری ایبنا؛ قریبی درباره این کتاب توضیح داد: از آنجایی که بعد از فروپاشی شوروی، آشفتگی‌هایی در شیوه نگارش خط سیریلیک رخ داد، برخی از کارشناسان برای جلوگیری از این آشفتگی، گروهی را تشکیل دادند و شیوه نگارش و رسم‌الخطی را ارایه کردند که در سال 1998 به تصویب جمهوری تاجیسکتان رسید و رایگان میان دانشجویان و استادان توزیع شد. وی درباره شیوه نویسه‌گردانی و توضیحات بر این دستور خط، گفت: دستور زبان تاجیکی‌ها براساس زبان روسی است و نیاز بود که به روی آن تصرفاتی انجام شود. من کلمات متداول فارسی را برای برخی واژه‌ها جایگزین کردم؛ ‌همچنین آن‌ها را به لحاظ نحوی نیز مورد ارزیابی قرار دادم و تغییرات لازم در آن‌ها اعمال شد. وی افزود: این کتاب می‌تواند برای دانشجویان ایرانی در تاجیکستان و کسانی که در ایران به یادگیری خط سیریلیک علاقمندند، مورد استفاده قرار گیرد.
 قریبی همچنین درباره اهمیت و جایگاه این کتاب توضیح داد: از آنجایی که تاجیکی‌ها برای آموزش زبان فارسی قدم‌هایی برداشته بودند و از مدت‌ها پیش آموزش زبان نیاکان، که همان زبان فارسی است را در کنار خط سیریلیک آغاز کرده‌اند، این انتشار به عنوان یک گام به سوی ارتباط میان تاجیکستان و ایران است. قریبی در بخشی از مقدمه این کتاب نوشته است: «سیاست‌گذاران فرهنگی دو کشور ایران و تاجیکستان، تاکنون به دلایلی، در امر خط، جنبه‌های سیاسی و راهبردی را بر جنبه‌های اجتماعی و علمی آن برتری داده‌اند. به ‌هر حال، مقاومت‌های سیاسی مانع دسترسی آسان دو کشور به فرآورده‌های کتبی یکدیگر بوده ‌است. در این باب، هرچند فرصت‌هایی از دست رفته به نظر می‌رسد، زمان آن رسیده که رسمیت خط سیریلیک در تاجیکستان، از جانب سیاست‌گذاران فرهنگی ایران، به‌عنوان واقعیت پذیرفته شود و تحقق اندیشه‌های آرمانی به زمانی مساعدتر واگذاشته شود.
تاجیکستان نیز سزاوار است سودای بهره‌گیری از سرمایه‌های ادب کلاسیک و معاصر و نیز زبان علم ایران امروز را در سر بپروراند و بر اندوخته‌های خود بیفزاید. نویسه‌گردانی این متن، با بازنویسی یا تصرفاتی در پاره‌هایی از آن همراه شده‌ است، تنها بدین منظور که فهم آن برای کسانی که به خط فارسی خوگر گشته‌اند و بخواهند نوشته‌های به خط سیریلیک را بخوانند و بنویسند، آسان شود. ضمنا به‌جای اصطلاحات دستوری و تعبیرات متداول در زبان تاجیکی که برای فارسی‌زبانان ما نامانوس به نظر می‌رسیده، متناظر آن‌ها در زبان فارسی معیار امروز نشانده شده‌ است. همچنین، در شواهد، معنای واژه‌هایی را که در زبان فارسی معیار امروزی، مهجور یا منسوخ و یا غریبه شمرده می‌شوند، به دست داده شده‌ است.» «دستور خط فارسی تاجیکی» (شیوه‌نامه مصوب و دستور نگارش زبان فارسی تاجیکی کمیسیون تطبیق قانون زبان جمهوری تاجیکستان)، با نویسه‌گردانی و توضیحات حسن قریبی، به شمارگان 1500 نسخه از سوی فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شد.

/ 5 نظر / 23 بازدید
فاطمه اختصاری

سلام دعوتید به صرف یک بحث فمینیستی و سیب زمینی: بعد از 9 ماه با یک شعر جدید و کلی خبر و مطلب «فاطمه اختصاری» به روز کرد خبر چاپ کتابم: «یک بحث فمینیستی قبل از پختن سیب زمینی ها» و قرار دیدارمان در نمایشگاه کتاب امسال: . . . . انتشارات «سخن گستر» خبر کامل چاپ کتاب چند تن از مطرح ترین شاعران جوان: دکتر سید مهدی موسوی/ وحید نجفی/ الهام میزبان محمد حسینی مقدم/ محمد ارثی زاد شهرام میرزایی/ مینا ارشدی راستی طرح جلد کتاب را هم حتما در وبلاگ ببینید! و کلی مطلب از همه جا و هیچ جا... از الان منتطر دیدارتان در نمایشگاه هستم نه برای فروختن کتاب برای حرف زدن و ادبیات برای شعر... منتظرم...

بی امان

سلام با بمرگ به روزم. مانا باشید.

سید مهدی موسوی

سلام «پرنده کوچولو؛ نه پرنده بود! نه کوچولو!» منتشر شد... انتشارات «سخن گستر» (بخش «این روشنای نزدیک») با این کتاب و چندین کتاب از مجموعه های غزل پست مدرن در نمایشگاه کتاب امسال منتظر شماست... ... به روزم با چند عکس و یک عالمه تکه شعر با خبرهایی خوب از نمایشگاه کتاب و معرفی دهها کتاب با چند حکایت و ماجرای بامزه و... به روزم و مثل همیشه منتظر شما ... به امید دیدار

دفتر شعر جوان

تورا من چشم در راهم ............................... نمایشگاه بین المللی کتاب نشانی: شبستان راهرو 16 غرفه ی شماره 19 دفتر شعر جوان http://www.poetryoffice.ir/

علي حيدري زاده

سلام از اشعارتان لذت بردم به وبلاگ تازه طلوع كرده ي( اذان شعر به افق رفسنجان ) سري بزنيد و به (فريادهاي بي صدا) ي (حضرت آسمان) از قلم طبع علي حيدري زاده گوش فرا دهيد و آن را به وبلاگ خود پيوند دهيد. افسوس افسوس كه از عشق خبر دار نبوديم ما لايق انجام چنين كار نبوديم صد حادثه‏ى عشق در اين دهكده رخ داد ما شاهد اين حادثه يك بار نبوديم در خاك تنيديم اميد دل خود را همسايه‏ى احساس خود انگار نبوديم انديشه‏ى گل يخ زد و در حنجره پژمرد ما در غم گل‏هاى چمن زار نبوديم خواب تبر آشفته نموده‏ست دلم را اى كاش در اين باغ، سپيدار نبوديم (سروده 1374.چاپ در فرياد هاي بي صدا)